OE Πρόληψης και Αποκατάστασης: Διενέργεια δοκιμασιών κοπώσεως κατά την πανδημία του κορωνοϊού COVID-19

 

Αθανάσιος Θεοχάρης, Πρόεδρος της Ομάδας Εργασίας

 

Η πανδημία του κορωνοϊού COVID-19 με περισσότερα από 3.200.000 επιβεβαιωμένα κρούσματα, πολλαπλάσια μη καταγεγραμμένα και περισσότερους από 220.000 θανάτους μέχρι σήμερα, ευρίσκεται στο επίκεντρο της προσπάθειας εκ μέρους της ιατρικής κοινότητας για την αποτελεσματική αντιμετώπισή της, σαν παγκόσμια κατάσταση έκτακτης ανάγκης για άγνωστο ακόμα χρόνο.

 

Από την άλλη τα καρδιαγγειακά νοσήματα συνεχίζουν να αποτελούν την πρώτη αιτία θανάτου στον παγκόσμιο πληθυσμό, με 17,8 εκατομμύρια θανάτους (2017). Επειδή αυτό δεν έχει αλλάξει είναι ζωτικής σημασίας να διασφαλιστεί ότι ακόμη και σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς της πανδημίας, οι προσπάθειες της διαγνωστικής και θεραπευτικής προσέγγισης καρδιαγγειακής νόσου με τη διενέργεια ανάλογων ιατρικών πράξεων παραμένουν στις κορυφαίες προτεραιότητες παροχής υγείας.

Αυτό μάλιστα καθίσταται πολύ περισσότερο αναγκαίο σήμερα, καθώς η προσβολή από τον κορωνοϊό COVID-19 έχει συσχετισθεί ισχυρά με αυξημένες επιπλοκές και θάνατο στους προσβληθέντες, όταν αυτοί έχουν εγκατεστημένη καρδιαγγειακή νόσο.

Η επιθετικότητα όμως του κορωνοϊού COVID-19 και η εύκολη μεταδοτικότητα του, έχει επιβάλλει μια σειρά ασφαλιστικές δικλείδες που στοχεύουν οι ιατρικές πράξεις αφ' ενός να προωθούν την απρόσκοπτη και αποτελεσματική διαγνωστική και θεραπευτική αντιμετώπιση του ασθενούς, αφ' ετέρου όμως να αποτρέπουν την επέκταση της μόλυνσης και της πανδημίας, προστατεύοντας τον ίδιο τον εξεταζόμενο, τους επόμενους εξεταζόμενους, αλλά και τους ιατρούς και το υπόλοιπο προσωπικό που παρέχει τις ιατρικές υπηρεσίες.

Με το πέρας των μέτρων εγκλεισμού είναι δεδομένο ότι τα αιτήματα για διενέργεια των βασικών αναίμακτων καρδιολογικών τεχνικών θα αυξηθούν κατά πολύ και στα αιτήματα αυτά οι καρδιολόγοι ιατροί θα κληθούν να ανταποκριθούν, χωρίς να παρεκκλίνουν από τους παραπάνω στόχους της απρόσκοπτης προσέγγισης της καρδιαγγειακής νόσου, παράλληλα με την προστασία από την εξάπλωση της πανδημίας.

ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΚΟΠΩΣΕΩΣ

Η δοκιμασία κοπώσεως παραμένει μια εξέταση πρώτης γραμμής στη διαγνωστική προσέγγιση της στεφανιαίας νόσου, αλλά και στην καθοδήγηση θεραπευτικών αποφάσεων, χρησιμότατη λόγω της πληθώρας διαγνωστικών και προγνωστικών πληροφοριών που μας παρέχει από τη διενέργεια της.

Ωστόσο ένεκεν της ενεργού συμμετοχής του εξεταζομένου σε αυτήν, εγείρει και ορισμένα ερωτηματικά για την διεξαγωγή της, τόσο για τον ίδιο τον εξεταζόμενο όσο και για το προσωπικό που συμμετέχει στη διενέργεια της εξέτασης κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Η εφαρμογή μάσκας στον εξεταζόμενο δυσχεραίνει την προσπάθεια αναπνοής του κατά την άσκηση αλλά και την όλη προσπάθεια του επάνω στον τάπητα και δεν επιτρέπει στον ιατρό την αξιολόγηση παραμέτρων από την όψη του εξεταζόμενου στη διάρκεια της, ώστε να εκτιμήσει και να αποδώσει σωστά τα ευρήματα από αυτήν. Καθώς η ένταση της εισπνοής και εκπνοής αυξάνεται, αυξάνεται και η απόσταση διασποράς του τυχόν ιικού φορτίου που φέρει ο ασθενής. Η εγγύτητα ιατρού, νοσηλεύτριας και ασθενούς είναι δεδομένη στην εξέταση και δεν επιδέχεται τροποποίησης και αύξησης της απόστασης.

 
Υπό τις συνθήκες αυτές δημιουργείται προβληματισμός για τη διενέργεια της εξέτασης, καθώς επηρεάζεται τόσο η αξιοπιστία και η αξιολόγηση της εξέτασης, όσο και η ασφάλεια των συμμετεχόντων σε αυτή. Με ανάλογο προβληματισμό στην απεικονιστική καρδιολογία έγινε σύσταση για την αντικατάσταση της άσκησης στον τάπητα με φαρμακευτική κόπωση όπου είναι εφικτό στα σπινθηρογραφήματα μυοκαρδίου.

Μία σημαντική παράμετρος της πανδημίας είναι και ο άγνωστος χρόνος παράτασης των ειδικών συνθηκών που προκύπτουν από αυτήν και της ανάλογης ανάγκης παράτασης των αναγκαίων προφυλάξεων, με αποτέλεσμα να μην τίθεται ζήτημα μιας βολικής μικρής αναβολής της εξέτασης. Συνεπώς οι όποιες αποφάσεις ληφθούν να αφορούν ένα μακρύ, άγνωστης διάρκειας ενδεχομένως χρόνο.

Όλα τα παραπάνω δημιουργούν ένα δυσεπίλυτο πρόβλημα λήψης αποφάσεων, όχι μόνο φυσικά για τη δοκιμασία κόπωσης αλλά και για πολλές άλλες ιατρικές πράξεις, καθώς μάλιστα λόγω της πολύ πρόσφατης έναρξης της πανδημίας δεν υπάρχουν αξιόπιστα δεδομένα για να κατευθύνουν τον ιατρό.

Κατά τον τρόπον αυτόν ο ιατρός είναι που σε εξατομικευμένη αξιολόγηση και εκτίμηση του κινδύνου για τυχόν κάθε εξεταζόμενο χωριστά, θα αποφασίσει για την παραγγελία κατ' αρχήν και τη διενέργεια εν συνεχεία της εξέτασης, σε συνεννόηση και με τον εξεταζόμενο στον οποίο πρέπει να εκτεθούν τα υπάρχοντα δεδομένα αξιολόγησης και αξιοπιστίας της εξέτασης και των ζητημάτων ασφαλείας. Σαν σημείο ισορροπίας της τελικής απόφασης θα μπορούσε να προταθεί η αναγκαιότητα της εξέτασης ως προς το επίπεδο κινδύνου προσβολής του εξεταζόμενου από τον κορωνοϊό. 

Η εξατομικευμένη εκτίμηση προτείνεται ως μέθοδος επιλογής για διαγνωστικές και θεραπευτικές πράξεις από Ευρωπαϊκές και Αμερικανικές Επιστημονικές Εταιρείες, οι οποίες λόγω του ασαφούς για την ώρα περιβάλλοντος της ανάπτυξης της πανδημίας, που δεν επιτρέπει προς ώρας την συλλογή και αξιολόγηση επιστημονικών δεδομένων, στηρίζονται στην πρακτική και δεν μπορούν να εκδώσουν συστάσεις.

Κατά παρόμοιο τρόπο και τα αναφερόμενα στην παρούσα αντιπροσωπεύουν ένα σημείο εκκίνησης προβληματισμού και δεν συνιστούν κατευθύνσεις ή οδηγίες.

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΚΑΙ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟΥ


Κατά την εξέταση του ασθενούς υπάρχει μια σειρά από κανόνες τους οποίους οφείλει να ακολουθεί ο ιατρός και το προσωπικό των κέντρων εξέτασης σχολαστικά και χωρίς εκπτώσεις, αλλά φυσικά και ο εξεταζόμενος ακολουθώντας τις οδηγίες που θα του δοθούν.

Κατ' αρχήν όλο το προσωπικό και οι ιατροί οφείλουν να φορούν μάσκα στον χώρο εργασίας τους.

 
Οι προσερχόμενοι ασθενείς πρέπει να κατατάσσονται σε ένα αρχικό κίνδυνο, να έχουν εκτεθεί ή/και είναι πιθανοί ασυμπτωματικοί φορείς του κορωνοϊού, με ερωτήσεις που αφορούν το περιβάλλον τους, τις επαφές τους και τυχόν κλινική συμπτωματολογία τους. Καλό είναι οι ασθενείς να θερμομετρούνται κατά την προσέλευση τους.

Το εργαστήριο οφείλει να διαθέτει όλο τον απαραίτητο εξοπλισμό, όπως προβλέπεται από τις οδηγίες, ώστε ανάλογα και του εκτιμώμενου κινδύνου, η εξέταση να γίνει με όλους τους εκάστοτε προβλεπόμενους κανόνες ασφαλείας.

Πρέπει με σχολαστικότητα να τηρούνται οι κανόνες απολύμανσης όλου του χώρου του εργαστηρίου και των συσκευών μηχανημάτων που χρησιμοποιούνται κατά την εξέταση συμφωνά με τις εκάστοτε οδηγίες, όπως επίσης να εξασφαλίζεται η επαρκής ανανέωση του αερισμού του χώρου με την κατάλληλη αναπροσαρμογή των χρονικών αποστάσεων ανάμεσα στις εξετάσεις.

Παρομοίως πρέπει να τηρούνται σχολαστικά οι οδηγίες που αφορούν τους χώρους αναμονής και τις συνθήκες αναμονής των εξεταζομένων, σύμφωνα με τις εκάστοτε οδηγίες.