ΟΕ Απεικονιστικών Τεχνικών: Συστάσεις και βέλτιστες πρακτικές για τα εργαστήρια πυρηνικής Καρδιολογίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19

 

Οι American Society of Nuclear Cardiology (ASNC) και Society of Nuclear Medicine and Molecular Imaging (SNMMI) εξέδωσαν πρόσφατα ένα κείμενο με τίτλο Guidance and Best Practices for Nuclear Cardiology Laboratories during the Coronavirus Disease 2019 (COVID-19) Pandemic: An Information Statement from ASNC and SNMMI (https://zenodo.org/record/3738020#.XoYJmOpKi01) για την πληροφόρηση του προσωπικού που πραγματοποιεί μελέτες πυρηνικής καρδιολογίας. Τα σημαντικότερα στοιχεία του αναφέρονται παρακάτω:

Οι παραπομπές για ραδιοïσοτοπικές εξετάσεις καρδιάς ταξινομούνται κατά προτεραιότητα. Η βασική αρχή είναι ότι μια απεικονιστική μελέτη θεωρείται κατάλληλη σύμφωνα με τα υπάρχοντα κριτήρια καταλληλόλητας και η πραγματοποίησή της θα έχει ως αποτέλεσμα αλλαγή στη διαχείριση του ασθενούς.

Προτείνονται 3 διαβαθμίσεις: Προτεραιότητα 1, η μελέτη εκτελείται όπως έχει προγραμματιστεί, ενδιάμεση προτεραιότητα (2): αναβολή κατά 2-4 μήνες και τέλος προτεραιότητα 3, αναβολή για> 4 μήνες). Οι αποφάσεις έχουν ως βάση την κλινική κρίση σχετικά με το αναμενόμενο όφελος για στη διαχείριση του ασθενούς, τον επείγοντα χαρακτήρα της εξέτασης και μετά από συζήτηση του περιστατικού με τον παραπέμποντα κλινικό ιατρό. Μια άλλη λεπτομερέστερη προσέγγιση είναι η ταξινόμηση με κλίμακα τεσσάρων κατηγοριών: 1) ασθενείς με επείγουσα ανάγκη για εξέταση, 2) ασθενείς που μπορούν με ασφάλεια να αναβάλουν την εξέταση για 1-2 μήνες, 3) ασθενείς στους οποίους η δοκιμασία μπορεί να αναβληθεί με ασφάλεια για 2-3 μήνες, και 4) ασθενείς στους οποίους μπορεί να αναβληθεί η εξέταση για 4-6 μήνες).


Αντιμετώπιση του/της ασθενούς κατά την άφιξη του/της για την εξέταση


• Λόγω του κινδύνου μετάδοσης από ασυμπτωματικούς φορείς, όλο το προσωπικό που έρχεται σε επαφή με τον/την ασθενή θα πρέπει να φοράει πάντοτε μάσκα.

• Κατά την άφιξή του/της στο τμήμα πυρηνικής ιατρικής-καρδιολογίας να ερωτάται ο/η ασθενής για πιθανή έκθεση στον ιό.

• Ανάλογα με τους κανόνες του εργαστηρίου, το ανθρώπινο δυναμικό και τους διαθέσιμους πόρους, θα ήταν καλό να γίνεται μέτρηση της θερμοκρασίας όλων των ασθενών κατά την άφιξή τους στο νοσοκομείο ή/και το εργαστήριο πυρηνικής καρδιολογίας.

• Εάν ο/η ασθενής έχει ύποπτα συμπτώματα, το προσωπικό που έρχεται σε επαφή μαζί του/της θα πρέπει να φέρει πλήρη ατομικό προστατευτικό εξοπλισμό (μάσκα, προστασία ματιών, ολόσωμη προστατευτική ένδυση και γάντια) και ο/η ασθενής να λάβει μια μάσκα, ακολουθώντας τις οδηγίες για ύποπτο κρούσμα/περιστατικό. Η συνήθης πρακτική σε πολλά εργαστήρια είναι οι εξετάσεις αυτών των ασθενών να ακυρώνονται ή να επαναπρογραμματίζονται ανάλογα με την πορεία της νόσου και τον επείγοντα χαρακτήρα της εξέτασης.

• Να ελέγχεται η κατηγορία ταξινόμησης του/της ασθενούς (Πίνακας ).

• Η αποστασιοποίηση των ασθενών είναι απαραίτητη σε χώρους αναμονής. Ιδανικά θα πρέπει να υπάρχει απόσταση 2 μέτρων μεταξύ των παρευρισκομένων προσώπων.

• Περιορίστε εφόσον είναι εφικτό την αλληλεπίδραση μεταξύ εσωτερικών και εξωτερικών ασθενών.

• Εφόσον υπάρχουν ογκολογικοί ανοσοκατεσταλμένοι ασθενείς για άλλες εξετάσεις πυρηνικής ιατρικής  πρέπει να διαχωρίζονται από τους υπόλοιπους και να υπάρχει ξεχωριστό προσωπικό που θα πραγματοποιεί την εξέταση τους.


Οδηγίες κατά την διάρκεια της εξέτασης


 
Α) Για το προσωπικό

• Πρέπει να ισχύουν οι γενικές αρχές προστασίας του προσωπικού, όπως αναφέρονται παραπάνω κατά τη διάρκεια της εξέτασης.

• Για τις εξετάσεις μυοκαρδιακής αιμάτωσης , πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια να ελαχιστοποιηθεί ο αριθμός του προσωπικού που έρχεται σε επαφή με τον/την ασθενή.

• Η απεικόνιση σε ασθενή με COVID-19 καλύτερα να γίνεται από δύο  επαγγελματίες υγείας, ιατρούς ή/και τεχνολόγους, o ένας με πλήρη ατομικό προστατευτικό εξοπλισμό για την παρακολούθηση του/της ασθενή(ούς) και ο άλλος για το χειρισμό του απεικονιστικού συστήματος


Β) Θέματα σχετικά με το χώρο του εργαστηρίου

Ο σωστός έλεγχος για τυχόν μόλυνση των απεικονιστικών συστημάτων σύμφωνα με τις συστάσεις της επιτροπής λοιμώξεων είναι υποχρεωτικός.

• Για τους/τις ασθενείς με επιβεβαιωμένο ενεργό COVID-19, οποιαδήποτε εξέταση πρέπει να γίνει μόνο εάν είναι ΑΠΟΛΥΤΑ αναγκαίο. Συμβουλευτείτε την επιτροπή λοιμώξεων και προγραμματίστε την εξέταση αυτών των ασθενών ως την τελευταία της ημέρας και σε διαφορετικό απεικονιστικό σύστημα, αν είναι δυνατόν. Εάν ένας ασθενής με υποψία ή επιβεβαιωμένο COVID-19 πρόκειται να υποβληθεί σε εξέταση, τότε πρέπει να διεξαχθεί λεπτομερής καθαρισμός από την αρμόδια "ομάδα καθαρισμού", ακολουθώντας τις πολιτικές ελέγχου των λοιμώξεων στο εργαστήριο ή νοσοκομείο σας και τηρώντας αυστηρά τις τοπικές κατευθυντήριες οδηγίες.

• Η αίθουσα απεικόνισης καθαρίζεται κατάλληλα και παραμένει κλειστή. Μετά από το χρονικό διάστημα των 30-60 λεπτών (με βάση τις συστάσεις της τοπικής επιτροπής λοιμώξεων) μπορεί να γίνει ο τελικός καθαρισμός στο δωμάτιο απεικόνισης . Μετά από μία ώρα, το δωμάτιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ξανά.

• Για ασθενείς που δεν θεωρούνται ομάδα υψηλού κινδύνου μόλυνσης από το COVID-19, μετά την εκτέλεση των εξετάσεων πυρηνικής καρδιολογίας, όλος ο εξοπλισμός πρέπει να καθαρίζεται από το προσωπικό που χρησιμοποιεί κατάλληλο ατομικό προστατευτικό εξοπλισμό (σύμφωνα με τους εσωτερικούς κανόνες) και χρησιμοποιώντας κατάλληλο υλικό καθαρισμού, να συμπεριλάβει όλες τις επιφάνειες που έρχονται σε επαφή με το ασθενή.

• Για ασθενείς με γνωστό ενεργό COVID-19 ή για ασθενείς για τους οποίους θεωρείται  ότι υπάρχει υψηλός κίνδυνος για COVID-19, όλος ο εν λόγω εξοπλισμός και οτιδήποτε ήλθε σε επαφή με τον/την ασθενή ή/και το προσωπικό θα πρέπει να απολυμαίνεται, χρησιμοποιώντας κατάλληλο ατομικό προστατευτικό εξοπλισμό (σύμφωνα με τους εσωτερικούς κανόνες), με καθαριστικό και σύμφωνα με τις συστάσεις του κατασκευαστή. Μετά την ολοκλήρωση της εξέτασης σε ασθενή με COVID-19 εκτελείται επιπρόσθετη απολύμανση του συστήματος εξαερισμού με βάση τις οδηγίες της επιτροπής λοιμώξεων.

• Ο τακτικός καθαρισμός των επιφανειών θα πρέπει να πραγματοποιείται χρησιμοποιώντας τον κατάλληλο ατομικό προστατευτικό εξοπλισμό (σύμφωνα με τους εσωτερικούς κανόνες), συμπεριλαμβανομένων των ντουλαπιών, επιτραπέζιων επιφανειών, υπολογιστών, πληκτρολογίων, τηλεφώνων και εξοπλισμού υπαγόρευσης τουλάχιστον καθημερινά και κατά προτίμηση, μεταξύ των χρήσεων. Αυτό μπορεί να γίνει με διαθέσιμα μαντιλάκια ή σαπούνια.

• Επίσης, ελαχιστοποιήστε το πόσες φορές το προσωπικό πηγαίνει μέσα και έξω από το δωμάτιο της εξέτασης προκειμένου να ελαχιστοποιείται η χρήση του ατομικού προστατευτικού εξοπλισμού.

• Το φορείο, ο τάπητας, ο εξοπλισμός αρτηριακής πίεσης και οι αντλίες έγχυσης πρέπει να καθαρίζονται μετά από κάθε εξέταση και να αντικαθίσταται το χαρτί/σεντόνι σύμφωνα με τις συστάσεις της τοπικής επιτροπής λοιμώξεων.

Γ) Επιλογή πρωτοκόλλου


Δεδομένης της ανάγκης ελαχιστοποίησης του χρόνου αλληλεπίδρασης μεταξύ προσωπικού και ασθενών και μεγιστοποίηση της απόστασης αλληλεπίδρασης, συνιστάται επιλογή πρωτοκόλλων που επιταχύνουν τις εξετάσεις.

1. Επιλογή πρωτοκόλλου απεικόνισης


• Επιλέξτε το πρωτόκολλο με τη μικρότερη διάρκεια χρόνου εξέτασης και έκθεσης του προσωπικού.

• Να πραγματοποιείται πρώτα η μελέτη stress.

•  Να πραγματοποιoύνται πρωτόκολλα απεικόνισης μίας ημέρας.
 

2. Επιλογή stress πρωτοκόλλου

• Ελαχιστοποιήστε την επαφή για τη λήψη συγκατάθεσης

• Δοκιμασία κοπώσεως χωρίς ή σε συνδυασμό με αγγειοδιασταλτικούς παράγοντες γενικά θα πρέπει να αποφεύγεται προκειμένου να περιοριστεί ο χρόνος επαφής με τον/την ασθενή 

• Φαρμακολογικό stress με αγγειοδιαστολείς προτιμάται για να ελαχιστοποιηθεί η έκθεση του προσωπικού στα σταγονίδια των ασθενών και για την ελαχιστοποίηση της στενής επαφής μεταξύ του προσωπικού και των ασθενών.

• Το Regadenoson μπορεί να είναι ο προτιμώμενος αγγειοδιαστολέας αν είναι διαθέσιμος και δεν αντενδείκνυται για τον/την ασθενή. Για δοκιμασία φόρτισης με αδενοσίνη ή διπυριδαμόλη, μπορούν να χρησιμοποιηθούν πολύ μακριές επεκτάσεις γραμμών για να αυξάνεται η απόσταση μεταξύ του προσωπικού και των ασθενών.

•Να προτιμώνται αυτόματοι μετρητές πίεσης.

• Εάν κρίνεται αναγκαία η άσκηση, το προσωπικό θα πρέπει να χρησιμοποιεί μονάδα ατομικής προστασίας σύμφωνα με τους τοπικούς κανόνες.

·      Ειδικές προφυλάξεις θα πρέπει να ληφθούν για την ελαχιστοποίηση της πιθανής έκθεσης και μετάδοσης του COVID-19 σε ασθενείς με υποψία ενδοκαρδίτιδας. Το FDG PET πρέπει να θεωρείται για ενδοκαρδίτιδα σε έναν εμπύρετο ασθενή με βακτηριαιμία, ως μία εναλλακτική λύση στο διοισοφάγειο ηχωκαρδιογράφημα που προκαλεί πολύ υψηλό κίνδυνο έκθεσης για τους εκτελούντες την εξέταση  στα σταγονίδια των ασθενών.


Mετά τo πέρας της εξέτασης: Πραγματοποίηση γνωματεύσεων

• Συνιστάται η αποφυγή πολλών ατόμων στο χώρο που γίνονται οι γνωματεύσεις

• Όποτε είναι δυνατόν να χρησιμοποιείται η απομακρυσμένη σύνδεση για ερμηνεία των εικόνων

• Αποφύγετε την από κοινού ανασκόπηση της εικόνας και συζήτησης της με παραπέμποντες συναδέλφους. Οι συνάδελφοι να  χρησιμοποιούν συστήματα απομακρυσμένης ανασκόπησης ή όπου αυτό δεν είναι δυνατόν τα ευρήματα να συζητούνται τηλεφωνικά.


Πίνακας
Μερικά παραδείγματα μελετών και επιλογών *




 

 

* Αυτό ισχύει κυρίως για άτομα που δεν είναι θετικά στο COVID-19.

** Αυτό ισχύει για τα κέντρα όπου εκτελούνται χειρουργικές επεμβάσεις μεταμόσχευσης και ο/η ασθενής έχει αξιολογηθεί θετικά ότι πιθανά μπορεί να μπορεί να λάβει ένα όργανο τις επόμενες εβδομάδες.

 

Επιμέλεια κειμένου:

Ιωάννης Βσιλειάδης Μ.D, PhD, FESC, τ. Πρόεδρος ομάδας εργασίας Απεικονιστικών Τεχνικών ΕΚΕ, Διευθυντής, Καρδιολογική Κλινική-Ευρωκλινική, Σύμβουλος, Τμήμα Πυρηνικής Ιατρικής- Metropolitan General.

Αναστασία Κίτσιου Μ.D, PhD, FESC, τ. Πρόεδρος ομάδας εργασίας Απεικονιστικών Τεχνικών ΕΚΕ, Διευθύντρια Καρδιολογικής Κλινικής, Σισμανόγλειο Νοσοκομείο.

-Κωνσταντίνος Αναγνωστόπουλος M.D, PhD FESC, FRCP, FRCR, Πυρηνικός Ιατρός, Πρόεδρος ομάδας εργασίας Απεικονιστικών Τεχνικών ΕΚΕ, Διευθυντής Ερευνών, Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών Ακαδημίας Αθηνών, Διευθυντής εργαστηρίου PET/CT, Metropolitan Hospital.